Al meer dan twintig jaar begeleid ik vrouwen tijdens de geboorte van hun kind. Ik heb duizenden weeën gezien, vrouwen zien worstelen, openen en veranderen en telkens weer datzelfde wonder: je lichaam weet zóveel meer dan je denkt. Pas later begreep ik hoe belangrijk je zenuwstelsel daarbij is. Bevallen is niet alleen iets fysieks, maar vooral kunnen zakken, durven openen, durven meebewegen. Tijdens mijn eigen zwangerschap ontdekte ik dat al zonder het te weten: op de spinningfiets. Het ritme van mijn ademhaling, het loslaten van spanning, het moment waarop de endorfines begonnen te stromen, precies dát herkende ik tijdens mijn bevalling.
Met deze reeks blogs wil ik je meenemen in wat ik in al die jaren heb geleerd: hoe je lijf werkt, waarom je reageert zoals je reageert, en hoe je jezelf kunt ondersteunen. Niet door harder te werken, maar door zachter te worden.

In Nederland begint bijna 90% van de vrouwen bij de verloskundige. Toch wordt ongeveer 6 op de 10 vrouwen tijdens de bevalling (tijdelijk) overgedragen aan het ziekenhuis. Dat betekent niet dat er iets mis is. Het betekent dat we in Nederland een systeem hebben waarin de verloskundige er is voor het gezonde proces, en de gynaecoloog voor de medische zorg. Ze zijn geen tegenpolen, ze vullen elkaar aan. Om je houvast te geven, leg ik de vijf meest voorkomende redenen voor overdracht uit. Ik noem ze voor mijn cliënten altijd de Big Five: helder, overzichtelijk, zonder drama.

Misschien wilde je graag thuis of in het geboortecentrum bevallen. Je was voorbereid, vastbesloten, maar dan komt dat moment dat de pijn je overspoelt. Je merkt dat je lijf zich aanspant in plaats van opent. Dat je niet meer mee kunt bewegen met je weeën. Soms is dat het punt waarop vrouwen zeggen: “Ik kan dit niet meer aan.” En dat is helemaal oké.
Alle vormen van medicamenteuze pijnstilling, zoals de ruggenprik of remifentanil, zijn alleen in het ziekenhuis beschikbaar. Daarom kan dit een reden zijn om over te dragen. Pijnstilling kan je helpen ontspannen, waardoor je weer in je lichaam kunt zakken. Tegelijkertijd kan het invloed hebben op het ritme van de weeën en soms op de duur van de bevalling. Het is dus geen “fout” of “mislukking”, maar een bewuste keuze om in een andere omgeving verder te bevallen. Met meer ondersteuning, zodat jij en je baby het beste doorgaan.

Soms zie je bij het breken van de vliezen dat het vruchtwater niet helder is, maar groen of bruin. Dat betekent dat er meconium in zit: de eerste ontlasting van je baby. Dat kan een teken zijn dat je baby stress heeft gehad. Deze stress kan weer terugkomen en daarom vraagt het om iets meer aandacht.
In het ziekenhuis wordt dan een CTG aangesloten. Dat is een hartfilmpje dat continu laat zien hoe het met je baby gaat. Niet om je bang te maken, maar om niets te missen. Zo kunnen ze rustig met je meekijken wat jullie nodig hebben.

Als je vliezen zijn gebroken maar de weeën nog niet op gang komen, houdt je lichaam een tijdje zelf de regie. Vaak start het proces alsnog vanzelf. Maar hoe langer het duurt, hoe groter het risico op een infectie voor jou of je baby. Daarom wordt in het ziekenhuis goed met je meegekeken en kan worden voorgesteld om de bevalling op gang te brengen. Bijvoorbeeld met een infuus dat je weeën opwekt, zodat je kindje veilig geboren gaat worden.

Je hebt volledige ontsluiting, je perst al een tijd, maar je baby zakt niet genoeg. Je voelt je kracht afnemen, de energie wordt minder, en soms laat je baby signalen zien dat het allemaal nét te zwaar wordt. Dan is het tijd dat er wél vordering komt en je kindje geboren gaat worden. In het ziekenhuis kunnen ze dan helpen met een vacuümverlossing. Heel soms wordt een keizersnede overwogen. Het doel is altijd hetzelfde. Jou en je baby veilig door dit laatste stukje heen brengen, met zoveel mogelijk rust en begeleiding.

Wanneer we tijdens de bevalling besluiten om over te dragen, betekent dit vooral dat jij en je baby extra zorgvuldig gevolgd worden. In het ziekenhuis wordt er meestal een CTG aangesloten. Een hartfilmpje dat continu laat zien hoe je baby reageert op de weeën. Dat geeft veel informatie en daarmee rust, maar het kan ook betekenen dat je minder vrij kunt bewegen. Soms laat de situatie zien dat je baby hulp nodig heeft, of dat jouw lichaam een zetje kan gebruiken. Dan kan een ingreep nodig zijn, zoals een knip, een vacuümverlossing of in zeldzame gevallen een keizersnede. Dat klinkt groot, en dat ís het ook, maar het helpt om te weten dat het kan gebeuren.

Een overdracht tijdens de bevalling komt vaker voor dan veel vrouwen denken. En dat is geen reden om bang te zijn, juist niet. Hoe meer je begrijpt van het proces, hoe rustiger je mee kunt bewegen, ook als het anders loopt dan je had gehoopt.
Kennis geeft stevigheid.
Begrip geeft vertrouwen.
En vertrouwen helpt je lichaam openen.

Wil je meer lezen over je voorbereiden op je bevalling of pijnstilling? Kijk dan eens op deverloskundige.nl.

In mijn volgende blog neem ik je mee in wat jíj zelf kunt doen om die regie te houden, nog vóór je bevalling begint. Over geboorteplannen, vragen stellen, je lichaam voorbereiden, en hoe je samenwerkt met je zorgverlener. Dat is Blog 2: “Wat kun je zelf doen?”

Dit ben ik